reklam
reklam
reklam

musul kimin olacak kavgası?

daesin_tunel_kazmada_kullandigi_makine_bulundu_1477824200_2317
05 Kasım 2016 Tarihinde eklendi 0 Yorum yok120 Kez görüntülendi
reklam

haber7.com yazarı taha dağlı bugünkü yazısında musul operasyonuyla ilgili mühim bilgiler paylaştı. amerika’nın ırak’taki valisi bremer’in yazdığı anayasa metninde musulla ilgili hükümlerin önemine dikkat çeken dağlı, musul için kavganın asıl şimdi başladığını kaleme aldı.

abdnin işgal anayasasında musulun yeri

abd’nin yazdığı işgal anayasası musul için ne diyor?

musul operasyonunda fazla kritik bir aşamaya geçilirken, bu soru gündemde.

ırak ordusu ile peşmerge operasyonun on beşinci günde musul’a girmeyi başardı.

ilk bölümde her ikisi de açtıkları cephelerle musul’u kuşatmış, musul çevresindeki köy ve kasabaları bir bir almıştı.

daeş terör örgütünün daha evvel suriye ve ırak’ta işgal ettiği kentlere yönelik operasyonlardan edindiğimiz tecrübelere göre musul çevresindeki bölgelerin kısa sürede alınması fazla da sürpriz olmadı.

musul’u bu noktaya getiren 2003’teki işgal yönetimiydi

şimdi 15 gün evvel sorulan ve cevabı alınmayan soruya art dönüldü.

musul kimin olacak?

2003’teki abd işgali sonrası amerikalıların uzak haritası üzerinde bölge bölge yaptıkları paylaştırmalarda musul ve kerkük tartışmalı bir konumdaydı.

amerika, işgal ettiği ırak’a bir vali tayin etti.

o valinin ismi paul bremer’di.

bugün o haddini bilmez uzak başbakanı haydar el ibadi’nin oturduğu koltuğu, saddam sonrası abd çıkarlarına göre dizayn eden şahıs, paul bremer’di.

ırak haritasını hisse etti, ıraklılara bir de anayasa yazdı.

ırak’ın had bilmez yönetimi “egemenlik” falan diyor ya, işte o öve öve bitiremedikleri, sözde uzak egemenliğinin mimarı paul bremer denilen amerikalıydı.

hatta onun hazırladığı saddam sonrası birinci uzak anayasası, işgal anayasası veya bremer anayasası olarak tarihe geçti.

paul bremer, saddam sonrası ırak’taki işgal yönetiminin birinci başkanıydı bunun yanı sıra.

öyle bir anayasa yazdı ki, bugün hala soru işaretleriyle dolu.

yönetimi sünnilere göre azınlık olan şiilerin tekeline bırakan, vakit içerisinde sünnileri azınlık haline getirip, hem siyasetten hem de ordudan tasfiye eden süreç, o anayasayla başlamıştı.

abd’nin işgal anayasasında musul için ne yazıyor?

bugün gündemde musul mevcut.

peki amerika’nın ırak’taki valisi bremer’in yazdığı anayasa metninde musul için hangi hükümler vardı?

bremer, işgal sonrası uzak haritasını eline alıp, ülkeyi şiilerle kürtler arasında hisse etti. ırak’ın kuzeyindeki bölgelerin çoğunu kürtlere bıraktı.

ancak anayasada sonuna ? (soru işareti) koyduğu yerler vardı.

onun başında da musul geliyordu.

musul, şengal, kerkük, tuzhurmatu gibi sünni araplarla, türkmenlerin çoğunlukta olduğu yerler, işgal anayasasının 140. maddesine “tartışmalı bölgeler” olarak geçti.

bu bölgelerdeki tartışmalı hükümlerin, 2007’ye kadar tanzim edilmesi gerekiyordu.

ancak bağdat yönetimi bunu daimi geciktirdi.

zaten şimal ırak’a baktığınızda, işgal sonrası erbil, süleymaniye, duhok gibi statüleri belli şehirlerin ne kadar kısa sürede geliştiğini, modernleştiğini görürsünüz.

oysa erbil’e 60-70 kilometre mesafedeki musul ve kerkük, statüleri belli olmadığı için yatırım yapılmayan, viraneye çevrilen şehirler olarak kalmıştır.

peşmerge: “musul’dan çıkmayacağız”

haziran 2014’te statüleri belli olmayan musul ve kerkük, daeş terör örgütünün işgaline hedef olunca, peşmerge, kerkük’teki daeş tehdidini savurmayı başarmıştı.

23 temmuz 2014’de de bölgesel idare parlamento kararıyla anayasanın 140. maddesi kapsamında, tartışmalı bölgelerden olan kerkük’te asayişi sağladığı gerekçesiyle şehrin denetimini kontrolüne almıştı.

bölgesel idare şimdi aynı uygulamayı musul için hesaplıyor. musul operasyonunda beklenen aşamaya gelindi, peşmerge güçleri de uzak askerleriyle beraber musul kapısına dayandı hatta şehrin dahil kesimlerine doğru ilerleyiş başladı.

kuzey uzak yönetimi, bu aşamada, hem musul çevresinde ele geçirilen köy ve kasabaların hem de musul kentinin yüzde 90’ının kendilerine ait olacağını duyurdu, “daeş’ten temizlediğimiz yerlerden çekilmeyeceğiz” açıklaması yaptı.

ırak ordusu da musul’da

bu açıklamaya cevap bağdat’tan değil musul cephesindeki uzak ordusundan geldi.

“musul’a girdik” denildi.

demek oluyor ki, musul’da kavga asıl şimdi başlıyor.

kontrol peşmerge de mi olacak yoksa bağdat’ta mı?

ya da musul hisse mı edilecek?

peki paylaştırılırsa ortakları kim olacak?

zira bağdat bu meselede yalnız değil arkasında birleşik devletler ve iran mevcut.

ırak ordusuyla beraber mezhepçi haşdi şabi militanları da orada.

bununla beraber anayasasının tartışmalı bölge olarak belirttiği şengal, ezidilerin kontrolünde olmasına karşın pkk işgalinde olan bir yer, pkk terör örgütünün asıl göz diktiği yerler ise musul’la kerkük.

kısacası musul operasyonunda önümüzdeki günler kritik bir sürecin habercisi.

amerika başkanı obama’nın operasyon başlarken söylediği “çok güç ve uzun olacak” sözlerinin ne anlama geldiği şimdi daha net anlaşılıyor.

Paylaş

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?